تألیف :  دکتر شاکر العامری و دکتر علی ضیغمی

این کتاب از دو بخش زیارتی و بازرگانی تشکیل شده و سعی مؤلفان بر آن بوده است که پرکاربردترین جملاتی که مورد نیاز کلیه علاقه مندان به یادگیری مکالمه عربی و لهجه عراقی ، زائران گرامی عتبات عالیات و بازرگانان محترمی که قصد فعالیت اقتصادی در یکی از کشورهای عربی ، به ویژه عراق ، را دارند ، آورده شود.

مرکز فروش تهران:

تهران، میدان انقلاب، روبروی سینما بهمن، نبش خیابان منیری جاوید (اردیبهشت سابق)، بازارچه کتاب، بین آیلار و ققنوس، پخش کتاب دانش علم
تلفن: 02166956434

مرکز پخش در سمنان:

عدد ( 165 ) ريال می گوییم : خمسة وستون ومائة ريال . 
یا می گوییم: مائة وخمسة وستون ريالاً . 
عدد ( 1357 ) سيارة گفته می شود : سبع وخمسون وثلاثمائة وألف سيارةٍ . 
یا : ألف وثلاثمائة وسبع وخمسون سيارة ً.
عدد (17928) طالبا : ثمانية وعشرون وتسعمائة وسبعة وأربعون ألف طالبٍ 
یا: سبعة وأربعون ألفا وتسعمائة وثمانية وعشرون طالباً . 
نکته : 
1 شروع با یگان سپس  دهگان سپس صدگان تا آخر فصیحتر است : 
2 تمییز تابع آخرین عدد است : 
( ...... ..... ألفُ طالب ٍ ) تمييز ( طالب ) مفرد مجروراست ( چرا که تمییز الف مفرد و مجرور است) 
( ..... .... وخمسة عشر طالباً ) تمييز ( طالباً ) مفرد منصوب است ( چرا که تمییز خمسة عشر است ) . 
( .............. وثمانية طلاب ) تمييز ( طلاب ) جمع مجرور است( برای اینکه تمييز ثمانيةاست ) . 
3 باید جایگاه اعراب عدد را در نظر گرفت به عنوان مثال : 
حضر 254 طالبا = حضر مئتان وأربعة وخمسون طالباً 
( مئتان ) فاعل مرفوع بالألف ( أربعة ) معطوف على ما قبله مرفوع 
قرأت 254 صفحة = قرأت مائتين وأربعا وخمسين صفحة . 
( مائتين ) مفعول به منصوب بالياء معطوف على ما قبله منصوب .

4-صد و هزار برای مذکر ومؤنث یکسان میاید

 يَوْمَ الثُّلاَثَاءِ الثَّلاَثِيْنَ مِنْ جُمَادَى الأُوْلَى عَامَ أَرْبَعَةٍ وَ ثَمَانِيْنَ وَ ثَلاَثِ مِئَةٍ وَ أَلْفٍ مِنَ الْهِجْرَةِ ، الْمُوَافِقِ السَّادِسَ مِنْ أُكْتُوْبَرْ عَامَ أَرْبَعَةٍ وَ سِتِّيْنَ وَ تِسْعِ مِئَةٍ وَ أَلْفٍ مِنَ الْمِيْلاَدِ

خواندن اعداد به دو روش است

1- قيمت بلیط 3405 ريالات. قيمة التذكرة ثلاثةُ آلافٍ وأربعُ مئةٍ وخمسةُ ريالاتٍ.

2- قيمت بلیط 3405 ريالات. قيمة التذكرة خمسةٌ وأربعُ مئةٍ وثلاثةُ آلافِ ريالٍ.

ریال مذکر است 

3- حجم الكتاب 2309 صفحاتٍ. حجم الكتاب ألفان وثلاثُ مئةٍ وتسعُ صفحاتٍ.

4- حجم الكتاب 2309 صفحاتٍ. حجم الكتاب تسعٌ وثلاثُ مئةٍ وألفا صفحةٍ.

صفحه مونث است عدد نه مذکر آمده

5- مساحة القطعة 6415 مترا. ستةُ ألافٍ وأربعُ مئةٍ وخمسةَ عشرَ مترًا.

6- مساحة القطعة 6415 مترا. خمسةَ عشرَ وأربعُ مئةٍ وستةُ آلافِ مترٍ.

7- ثمن السيارة 6426 ريالاً. ثمن السيارة ستةُ آلافٍ وأربعُ مئةٍ وستةٌ وعشرون ريالاً.

8- ثمن السيارة 6426 ريالاً. ثمن السيارة ستةٌ وعشرون وأربعُ مئةٍ وستةُ آلافِ ريالٍ.

9- أعانت الجمعية 5324 أسرةً. أعانت الجمعية خمسةَ آلافٍ وثلاثَ مئةٍ وأربعاً وعشرين أسرةً.

10- أعانت الجمعية 5324 أسرة. أعانت الجمعية أربعًا وعشرين وثلاثَ مئةٍ وخمسةَ آلافِ أسرةٍ.

تفوق 4987 طالبا = تفوق سبعة وثمانون وتسعمائة وأربعة آلاف طالب

سبعة : فاعل مرفوع بالضمة . 
ثمانون : مرفوع بالواو . معطوف على ما قبله 
تسعمائة: ( تسع ) معطوف مرفوع بالضمة . ( مائة ) مضاف إليه مجرور . 
وأربعة : ( أربعة) معطوف عليه ما قبله مرفوع بالضمة . 
آلاف : مضاف إليه مجرور بالكسرة . 
طالبٍ :تمييز العدد ( مفرد) مجرورة بالكسرة الظاهرة 

عدد در زبان عربی به دو دسته ی  اصلی و ترتيبی تقسيم می شود .

اعداد اصلی: اعدادی هستند كه برای شمارش چيزی از آنها استفاده می شود وعبارتند از:

(1- واحد/ واحدة) (2- اثنان/ اثنتان) (3- ثلاثة/ ثلاث) (4- أربعة/ أربع) (5- خمسة/ خمس) (6- ستّة/ ستّ) (7- سبعة/ سبع) (8- ثمانية/ ثماني) (9- تسعة/ تسع) (10-  عشرة/  عشر) (11- أحدَ عشرَ/ إحدی عشرةَ) (12- اِثنا عشرَ/ اِثنتا عشرةَ) (13- ثلاثةَ عشرَ/ ثلاثَ عشرةَ) (14- أربعةَ عشرَ/ أربعَ عشرةَ) (15- خمسةَ عشرَ/ خمسَ عشرةَ) (16- ستَّةَ عشرَ/ ستَّ عشرةَ) (17- سبعةَ عشرَ/ سبعَ عشرةَ) (18-  ثمانيةَ عشرَ/ تماني عشرةَ) (19- تسعةَ عشرَ/ تسعَ عشرةَ) (20- عشرون) (21- واحد و عشرون/ واحدة و عشرون) (22- اثنان و عشرون/ اثنتان و عشرون) (23 – ثلاثة و عشرون/ ثلاث و عشرون) ... (30- ثلاثون) (40- أربعون) (50- خمسون) (60- ستُّون) (70- سبعون) (80- ثمانون) (90- تسعون) (100- مِئَة) (101- مئة و واحد/ مئة و واحدة) (102- مئة و اثنان/ مئة و اثنتان) ... (111- مئة و أحدَ عشرَ/ مئة و إحدی عشرةَ) ... (200- مئتان) (300- ثلاثُمئةٍ) (400- أربعُمئةٍ) (500- خمسُمئةٍ) (600- ستُّمئةٍ) (700- سبعُمئةٍ) (800- ثمانُمئةٍ) (900- تسعُمئةٍ) (1000- ألف) (2000- ألفان) (3000- ثلاثةُ آلافٍ) ... (10000- عشرةُ آلافٍ) (11000- أحدَ عشرَ ألفاً) (12000- اثنا عشرَ ألفاً) (13000- ثلاثةَ عشرَ ألفاً) ... (20000- عشرون ألفاً) (100000- مئةُ ألفٍ) (200000- مئتا ألفٍ) (300000- ثلاثُمئةِ ألفٍ)  (1000000- مليون) (2000000- مليونان) (3000000- ثلاثةُ ملايينَ) (11000000- أحدَ عشرَ مليوناً) ... (1000000000- مليار) (3000000000- ثلاثةُ ملياراتٍ) و ...

ü    عددهای 1 و 2 بعد از معدود خود می آيند و در جنس و عدد از آن تبعيت می کنند .

ü    هر دوجزء أعداد11تا19مبنی برفتح می باشد به جز جزء أول عدد12که مانند اسم مثنی می باشد

ü    هر دو جزء أعداد 11 و 12 ازنظر جنس مطابق با معدود می باشد .

ü    جزء أول أعداد 13 تا 19 از نظر جنس برعکس معدود و جزء دوم مطابق معدود می باشد .

ü    معدود أعداد 3 تا 10 ( 103 تا 110 و هر 03 تا 010 ) جمع و مجرور می باشد .

ü    معدود أعداد 11 تا 99 ( 111 تا 199 و 211 تا 299 و ...) مفرد و منصوب می باشد .

ü    معدود أعداد 100 ، 200  و هر عددی که حداقل دو صفر داشته باشد مفرد و مجرور می باشد.

مثال ها :

1) يک دانشجوی دختر آمد. = جاءت طالبةٌ واحدةٌ  2) دو صفحه را خواندم = قرأتُ صفحتَيْن اثنتَيْن

3)سه کتاب خريدم = اشتريتُ ثلاثةَ کُتُبٍ 4) به نُه دانشجوی دختر سلام کردم=سلّمتُ علی تسعِ طالباتٍ

5) 11مقاله خواندم = طالعتُ إحدی عشرةَ مقالةً 6) 12دانشجوی دختر آمدند= جاءت اثنتا عشرةَ طالبةً

7) 14گل چيدم = اقتطفتُ أربعَ عشرةَ وردةً 8) 18کتاب از کتابخانه امانت گرفتم = استعرتُ ثمانيةَ عشرةَ کتاباً من المکتبة 9) 25دانشجوی پسر دراين امتحان قبول شدند = نجح خمسةٌ و عشرون طالباً في هذا الامتحان . 10) 96 صحه از کتاب را خواندم = قرأتُ ستّاً و تسعينَ صفحةً من الکتاب .

 به طور خلاصه چكيده قواعد اعداد اصلی بدين گونه می باشد :

ü    اعداد بزرگ به أجزاء كوچكتری تقسيم می شوند ، سپس بر اساس جدول داده شده ، إعراب ، مذكر و مؤنث و معدود هر يک مشخّص می شود.

مثال : در كره زمين 729 433 895 6  نفر زندگی می كنند.

يعيشُ في الكرةِ الأرضيةِ ستّةُ ملياراتٍ و ثمانُمئةٍ و خمسةٌ و تسعونَ مليوناً و أربعُمئةٍ و ثلاثةٌ و ثلاثونَ ألفاً وسبعُمئةٍ و تسعةٌ و عشرونَ شخصاً.

اعداد ترتيبی :

اعدادی هستند كه به عنوان صفت بعد از معدود بكار می روند و در إعراب و جنس از معدود خود تبعيّت می كنند . و در زبان فارسی معمولاً به آخر آنها پسوند « -ُ م » افزوده می شود . اين اعداد در زبان عربی عبارتند از:

(1- الأول/ الأولی) (2- الثاني/ الثانية) (3- الثالث/ الثالثة) (4- الرابع/ الرابعة) (5- الخامس / الخامسة) (6- السادس/ السادسة) (7- السابع/ السابعة) (8- الثامن/ الثامنة) (9- التاسع/ التاسعة) (10- العاشر/ العاشرة) (11- الحاديَ عشرَ/ الحاديةَ عشرةَ) (12- الثانيَ عشرَ/ الثانيةَ عشرةَ) (13- الثالثَ عشرَ/ الثالثةَ عشرةَ) ... (20- العشرون) (21- الواحد/ الحادي والعشرون// الواحدة/ الحادية والعشرون) (22- الثاني والعشرون/ الثانية والعشرون) ...(30- الثلاثون) (40- الأربعون) ... (100- المئة) (101- الأول بعد المئة/ الأولی بعد المئة) (102- الثاني بعد المئة/ الثانية بعد المئة) (110- العاشر بعد المئة/ العاشرة بعد المئة) (200- المئتان) (220- العشرون بعد المئتَيْنِ) (1000- الألف) ...

مثال : 1- ساعت12 می باشد. = الساعةُ الثانيةَ عشرةَ تماماً.

2- صفحه ی سه هزار و دويست و پنجاه و چهارُم را خواندم. = قرأتُ الصفحةَ الرابعةَ والخمسينَ بعدَ ثلاثةِ آلافٍ والمئتَيْنِ.

خواندن تاريخ ها :

در خواندن تاريخ ها معمولاً روزها و ماه ها با عدد ترتيبى ولی سال ها با عدد اصلی بيان می شود. يا اينكه تمام اعداد به صورت اعداد اصلي بيان مي شود همانگونه که در فارسی می گوئیم من متولد هفت ِ، پنجِ ، هزار و سیصد و پنجاه و نه هستم در عربی نیز گفته می شود : سبعة ، خمسة ، ألف و ثلاثمئة و تسعة و خمسين

مثال (1):

انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 ( 12/11/ 1357 ) به پيروزی رسيد.

انتصرت الثورةُ الإسلامية في اليوم الثاني والعشرين مِن شهر بهمن ( الشهر الحادي عشر ) عامَ ألفٍ وثلاثمئة وسبعة وخمسين هجري شمسي. يا انتصرت الثورة الإسلامية يوم اثنين و عشرين ، أحد عشر، ألف و ثلاثمئة و سبعة و خمسين هجري شمسي .

مثال (2):

من متولّد 15 تير سال 1363 هجری شمسی هستم.

ولدتُ في اليومِ الخامسَ  عشرَ مِن شهرِ تير ( الشهر الرابع ) سنة ألفٍ وثلاثمئة وثلاثٍ وستين هجرية شمسية./ يا أنا من مواليد يوم خمسة عشر ، أربعة ، ألف و ثلاثمئة و ثلاثة و ستين .

ساعت ها ( الساعات ):

ساعت معمولاً با عدد ترتيبی ولی دقيقه با عدد اصلی بيان می شود هر چند كه گاهی دقيقه نيز با عدد ترتيبی بيان می شود .

مثال ها :

( 00/ 5 ) الساعة الخامسةُ تماماً 

( 05/ 7 )  الساعة السابعةُ و خمسُ دقائقَ / الساعة السابعة و الدقيقةُ الخامسةُ

(15/ 8) الساعة الثامنة والربع/ الثامنة وخمسَ عشرةَ دقيقةً/ الثامنةُ والدقيقةُ الخامسةَ عشرةَ

(30/ 3) الساعة الثالثة والنصف/ الثالثة وثلاثون دقيقةً/ الساعةُ الثالثةُ و الدقيقة الثلاثون

(45 / 5 ) الساعة السادسة إلاّ ربعاً / الساعة السادسة إلاّ خمسَ عشرةَ دقيقةً

( 55 / 7 ) الساعة الثامنةُ إلا خمسَ دقائقَ

( برگرفته از کتاب « همراه شما در عراق » )

منبع:http://arabi158.blogfa.com

تمام معدودهایی که بعد از اسم میایند حکم تمییز دارند و منصوب هستند. هجریة میلادیا شمسیا

خواندن اعداد معطوف همان قاعده 3تا 10 حکم فرماست. 

اگر سنة بیاید عدد مفردش مذکر است اگر عام بیاید مونث است.

و این سایت برای شما در  احکام عدد کمک می کند.         http://www.alargam.com/ 

مبتدا و خبر را در جملات زیر پیدا کنید.

الف)الغَضَبٌ مِفتاحُ لِکُلِّ شَرٍّ.   الغضب : مبتدا  و کلمه مفتاح خبر مفرد است و  لکل شر متعلق به مفتاح است.یعنی خشم کلید  هر شری است.

ب)الکتابُ علي المحفظهٌ : الکتاب مبتدا ، علی المحفظة خبر جارو مجرور شبه جمله 

دـ) هذا الطِفلٌ صغيرٌ: هذا فقط مبتدا ست محلا مرفوع و صغیر خبر مفرد است

ه)بعد تناول العشاء الجمیع ذهبوا الی بیوتهم . ترکیب (بعد تناول العشاء )ظرف زمان یا مفعول فیه است و کلمه الجمیع مبتدا  و ذهبوا خبر است که  الی بیوتهم متعلق به فعل( ذهبوا ) است که خبر است. 

و)صاحب البیت یطلب اجارته . در این جمله (صاحب )مبتدا و (البیت )مضاف الیه است و جمله فعلیه (یطلب )خودش تنها خبر است و ( اجارته ) مفعول به رکن جمله فعلی است  که خود فعل خبر جمله اسمیه  است.

گاهی اوقات اول جمله اسمیه حرف می آید مثل انما . انما المؤمنون اخوة . المومنون مبتدا ست و خبر هم اخوة 

ز) النُّجُومُ مُسخَّراتٌ بِأمرِه.   النجوم مبتدا و مسخرات فقط خبر است که (بأمره) متعلق به مسخرات می باشد

1– جمله هاي اسميه را از بين جملات زير مشخص کنيد.
الف) الطالبُ في الصّفُ
ب) نَظَرَ علي الي السماء
ج) الکتابُ علي المحفظهٌ
د) فاطمهٌ طبيبه ماهرهٌ
هـ) هذا الطِفلٌ صغيرٌ
جواب :
الف) اسميه
ب) فعليه
ج) اسميه
د) اسميه
هـ) اسميه

2– در جمله هاي زير مبتدا و خبر را معين نموده و اعراب آن ها را بگذاريد.
الف) المعلمه بدأتُ بالدّرس
ب) اَلغَضَبَ مفتاحٌ لکُلّ شرّ
ج) الله لطيف بعباده
د) الثروه قانيه
جواب :

الف) المعلمه : مبتدا مرفوع ، لطيفٌ : خبر مرفوع
بَدَأت : خبر
ب) الغَضَبُ : مبتدا مرفوع، مفتاحُ : خبر مرفوع
ج) اللهُ : مبتدا مرفوع، لطيفٌ : خبر مرفوع
د) الثروه : مبتدا مرفوع – قانيهٌ : خبر مرفوع

جمله  اسمیه(مبتدا وخبر)

جمله اسمیه جمله ای است که با اسم آغاز می شود و ارکان اصلی آن مبتدا و خبر و . . می باشد.

ضمایر و موصولات و اشاره ها نیز در عربی ایم محسوب می شوند بنابراین جملهای که به وسیله این کلمات آغاز شود نیز جمله اسمیه است .

مبتدا:

اسمی است که در ابتدای جمله اسمیه قرار می گیرد و از نظر اعراب مرفوع _ُ_ٌ می باشد.

خبر :

کلمه و یا کلماتی است که پس از مبتدا واقع می شود و معنی آن را کامل می کند واز نظر اعراب مانند مبتدا مرفوع است .

چند مثال :

الطالبُ مجتهدٌ فی الدروسِ. ( جمله اسمیه)

  ↓            ↓              ↓

مبتدا و مرفوع    خبر و مرفوع      مجرور به حرف جر

تلمیذُ المدرسةِ کبیرٌ .

   ↓                 ↓

مبتدا و مرفوع         خبر ومرفوع

الرّطبُ مع قَدَحَ  مِن اللبنَ غذاءٌ کاملٌ.

   ↓                                ↓

مبتدا و مرفوع                              خبر ومرفوع

ترجمه : خرما با کاسه ای از شیر غذایی کامل است .

القیمةُ الغذائیةُ لهذه الثمرةِ عالیةٌ جٍدّاً .

   ↓                                  ↓

مبتدا و مرفوع                                  خبر ومرفوع

ترجمه : ارزش غذایی برای این میوه بسیار بالا است .

الصدقُ  رأسُ  الفضائِل.

  ↓        ↓            

 مبتدا          خبر

و مرفوع     ومرفوع

ترجمه : راستی بالاترین فضیلت هاست .

نکته :

هرگاه ضمایر و موصولات و اشاره ها در ابتدای جمله بیایند اعراب آن ها محلی می باشد ( محلا مرفوع ). چون این کلمات مبنی بوده و حرکت آخر آن ها تغییر نمی کند .

مثال :

1.هُوَ شاکرٌ  .  (هُوَ : مبتدا و مرفوع محلا  )

2. هذا مکانٌ نظیفٌ .  ( هذا : مبتدا و مرفوع محلا )

3. هولإ صادقونَ .   ( هولإ : مبتدا و مرفوع محلا   ،  صادقون : خبر ومرفوع با واو  )

4. انتم ناجحون فی الحیاة . (انتم : مبتدا و مرفوع محلا   ، ناجحون : خبر و مرفوع با واو  )

نکته :

جمع مذکر سالم هنگام مرفوع شدن «ونَ» را می گیرد و هنگام منصوب و مجرور شدن « ینَ» را می گیرد .( البته قواعد این نکته مربوط به سال دوم است)

خبر در زبان عربی به سه نوع تقسیم می شود :

انواع خبر:

1.خبر مفرد ( فعل و جار و مجرور نباشد ) :

الطالبتُ مسروراتٌ – و همه مثال های بالا

                ↓

       خبر و مرفوع ( از نوع مفرد )

2. جمله فعلیه :  ( خبر به صورت فعل بیاید ):

علیٌ یخرجٌ من الصفِّ   -   التواضع یرفعُ قیمة الإنسان   -  التلمیذةُ جَلَسَت علی الأرضِ

        ↓                                    ↓                                           ↓

خبر و مرفوع محلا ( از نوع فعلیه)             خبر و مرفوع محلا ( از نوع فعلیه)               خبر و مرفوع محلا ( از نوع فعلیه)

3.شبه جمله ( خبر به صورت جار و مجرور باشد  ) :

علیٌ فی الصفِ   -  حسنُ الخلقِ من الثمراتِ الأدب  -  هی فی المسافرةِ 

            ↓                                   ↓                                ↓

خبر و مرفوع محلا ( از نوع شبه جمله)        خبر و مرفوع محلا ( از نوع شبه جمله)            خبر و مرفوع محلا ( از نوع شبه جمله)   

  نکته :

هرگاه خبر از نوع جمله فعلیه و شبه جمله ( جار و مجرور ) باشد اعراب آن محلی است ( محلا مرفوع )

نمونه سوال :

اعرب الکلمات التالیة ( ترکیب کن – نقش کلمه )

1.المعلمون ینجحونَ فی التعلیم .

2.ینجحُ المعلمون فی الحیاة .

3.العزة لا تَحصُلَ بالتکاسُل .

4.العالِمُ بلاعملٍ کالشّجر بلاثّمرٍ.

5.الطالبُ یحترم المعلّم.

6.یحترم الطالب المعلم.

جواب :

1. «ینجحونَ»  خبر و مرفوع محلا  ،  «التعلیم» مجرور به حرف جر

2. «المعلمون» فاعل و مرفوع با واو

3.« لا تَحصُلَ » خبر و مرفوع محلا

4. « العالِمُ » خبر و مرفوع    ،  « کالشجر» خبر و مرفوع محلا

5. «الطالب» مبتدا و مرفوع   ، « یحترم » خبرو مرفوع   ،  « المعلم » مفعول به و منصوب

6. «الطالب » فاعل و مرفوع  ، « المعلم » مفعول به و منصوب

Check your language level

Before you book, take our online Arabic test to check your language level and choose the 

 right course  for you

http://www.esl-languages.com/en/study-abroad/online-tests/arabic-test/index.htm

این سایت اسمش  سایت المعانی  است. خودتان وارد این سایت بشوید و از نزدیک این سایت را ببنید.

http://www.almaany.com

ضمنا در ادامه مطلب چند تا معاجم برای دانلود گذاشتم . التماس دعا

http://mawtani.al-shorfa.com/fa

این سایت متعلق به وزارت دفاع آمریکاست و برای ترجمه خیلی خوب است

http://al-shorfa.com/